Orosman, Zafira, at Ako

26/08/2010 § Leave a comment

Bihira akong manood ng dula (bukod sa wala akong alam tungkol sa mga ito, magastos kasi). At isa sa mga bihirang pagkakataong ito ay nitong nakaraang Agosto 25. Alas-syete ng gabi yung nabili kong tiket para sa dulang Orosman at Zafira, kaya kahit na masyado na akong gabi makakauwi, ay wala akong magagawa – sayang yung 160 pesos na ginastos ko, at yung paper na kailangan. Pero kahit nga gabi na, pagkaakyat ko sa ikalawang palapag ng Palma Hall (dito kasi gaganapin yung dula), ay nagulat ako sa dami ng tao.

Pero sakto lang pala yung mga nagpunta (o, “kinailangang” pumunta), dahil may assigned seats pala sa bawat tiket. At, pagkapasok namin sa loob ay wala namang nawalan ng upuan, sakto nga lang.

Bihira lang akong manood ng dula, at ang pananaw ko tungkol dito ay parang panonood lang rin ng sine, live nga lang – kung saan pwedeng kumain at gumamit ng cellphone. Pero hindi nga pala. Naintindihan ko naman na maaring makasagabal nga yung paggamit ng cellphone, pero bakit pati yung pagkain at paginom?

Pagkasimulang-pagkasimula ng dula ay “ano raw?” ang unang pumasok sa aking utak. Ang lalim kasi para sa akin nung wikang gamit. Parte-parte nga lang yung naiintindihan ko sa mga dialog/lyrics mula sa buong dula.

Bagaman maganda na kakaiba ang pagkakagamit sa wika ng dula, dahil alinsunod ito sa kaibang kultura ng mga karakter na isinasadula ng mga artista, sa kabilang banda’y humihingi ito sa mga manonood ng kaalaman. Kaalaman ukol sa paksa ng kanilang dula. Para sa akin kasi ay hindi mapapahalagahan ng lubos ang naturang dula kung hindi sapat ang iyong kaalaman tungkol nga sa naturang paksa – na nangyari sa kaso ko.

Pagdating sa eksena kung saan unang nagkita sina Orosman at Zafira ay maiisip na ng isang tipikal na manonood ang magiging madugong takbo ng dula at ang maligaya nitong ending. Yung ganitong uri ng kwento kung saan ang pag-ibig sa pagitan ng dalawang nagmamahalan ay hinaharangan ng away sa pagitan ng kanilang mga pamilya (o anumang grupong kinabibilangan) ay ilang ulit na nating nabasa, napakinggan, at napanood; mula sa makalumang Romeo and Juliet ni Shakespeare, hanggang sa pelikulang Troy, hanggang sa karamihan ng telenobela ng Kapuso at Kapamilya networks. “Pag-ibig, pag-ibig, at pag-ibig pa rin” ika nga ng isa sa mga naintindihan kong linya mula sa dula.

Kung ang telenobelang “Kristine” ng ABS-CBN ang modern-pinoy version ng Romeo and Juliet, ang Orosman at Zafira naman ang Islam version nito. Dahil wala nga din naman akong masyadong alam tungkol sa kultura ng mga Muslim (at sa tantya ko, ay kaparis ko ang karamihan sa mga nanonood), saka ko lamang natukoy na Muslim nga sila dahil sa pagkanta ng ilang karakter ng parang isang dasal para kay Allah.

Isa naman sa mga eksenang kinatuwaan ko sa dula ay iyong pag-daan-daan ng bangkang may bata. Dalawang beses lang ito nangyari: isa para sa pagkamatay nung Pacha na ama ni Zafira, at isa para sa mga namatay sa ikatlo at huling labanan. Ang kahalagahan kasi nito sa kasaysayan ay alam ko; isa ito sa mga tradisyon at paniniwala ng ninuno nating Pilipino tungkol sa kamatayan at ang transisyon ng kaluluwa mula sa mundong ito papunta sa mundo ng mga kaluluwa. Kahit na hindi ko sigurado kung bakit bata yung nakasakay, sa tingin ko’y tama naman itong interpretasyon ko.

Kaya mahalaga talaga yung kaalaman bago mapahalagahan ng husto ang naturang dula. Katulad na lang sa kanilang costume. Oo, maganda itong tignan at bagay sa karakter ng bawat tribo ang kanilang pananamit, pero, bilang isang dula tungkol sa sinaunang Muslim, may sinasabi ba ito tungkol sa kanilang kultura? kung meron, ano? ito ay dalawang tanong na hindi ko naman masasgot dahil hindi ko nga naman alam.

Pero, batay sa mga nalalaman ko, hindi eksakto sa kasaysayan ang lahat ng kanilang costume. Kapansin-pansin yung hood ng tribo nila Orosman, kahit na hindi kalianman nagkaroon ng tribong may hood sa Pilipinas. Ang hood kasi, sa pananamit, ay mas karakter sa malalamig na lugar – sa Kanluran. Ang inaccuracy namang ito ay salungat sa iba pang accurate na detalye ng dula, tulad ng pagsusulat sa “balat” ng kawayan, o nung tradisyon sa bangka.

Mahusay yung mga aktor at aktres. Wala na akong masabi sapagkat, bukod sa wala naman akong alam sa pagarte, ay talaga namang mahuhusay sila. At prupesyonal pa nga; bukod sa ilang halikan at isang hubad na eksena, may nahubaran sa isang mga karakter noong isang pagkakataong sila ay sumasayaw, gayunpaman, kahit iyong cycling shorts na lang ang pangibaba n’ya ay patuloy pa rin s’ya sa pagsayaw. Kung tutuusin ay mas gugustuhin ko pa silang panoorin kaysa sa karamihan ng artista sa telebisyong hindi rin naman talaga marunong umarte…

Sa isang banda, ang galing nung tumutugtog na banda. Sa halos bawat eksena ay angkop yung tempo ng kanilang musika. Mahusay man ang kanilang pagkakatugtog, may pagdududa pa rin ako kung bakit modernong instrumento (e.g. electric guitar) ang ginamit at hindi etniko. Hindi ko sigurado kung paano magiging mas maganda ang tunog kung halimbawang kudyapi ang ginamit pero tiyak kong mas bagay ito sa paksa ng dula. Ngunit, muli, may ethnic instruments din namang ginamit, gaya ng kulintang( na kasama ng banda), rain maker (na kunwari’y armas ng tribo nina Zafira), at, yung agung a tamlang (na kunwari nama’y ipit sa buhok ni Zafira).

Sa pangkalahatan, para sa akin, ay hindi ko masyadong nasulit iyong 160 pesos ko. Lalo na sa panahon ngayon; nakakapanood ako ng mahuhusay (sa mensahe, sa pagkakatanghal, sa daloy ng kwento, sa musika, sa historical accuracy, atbp.) na palabas/pelikula/pagtatanghal ng libre. Para sa akin ay wala namang bago sa naturang dula, at tila gumastos ako para lamang punan itong pangangailangan sa klase.

[Agosto 26, 2010; reaction paper para sa Kom 3; palibhasa’y hindi ko alam suriin ang dula kaya yung kwento ang sinuri ko,haha; joke time yung pamagat :P]

Tagged: , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading Orosman, Zafira, at Ako at Akdaan.

meta

%d bloggers like this: