Pagsasa-Filipino ng mga Salin sa Ingles ng Ilang (Kontra-)Tula ni Nicanor Parra

12/03/2012 § Leave a comment

“Binabawi ko ang lahat ng aking binanggit,” ang madalas wikain ng naturang lalaking propesor sa matematika’t pisika sa tuwing siya ay matatapos na magtanghal ng isa sa kaniyang mga (anti-)tula. Ito si Nicanor Parra, ang makatang ang pagtukoy sa sariling panulaan ay anti-panulaan (anti-poetry); at kung gayon ay isang anti-makata (anti-poet). Narito ang ilan sa mga anti-tula (“I Wouldn’t Want to let the Train Go By,” “Roller Coaster,” “No President’s Statue Escapes,” “Litany of the Little Bourgeois,” at “Self-Portrait”) niyang sinikap kong isalin:

Hindi ko Gugustuhing Palampasin ang Tren

Nang hindi ipinaalala ang isang kagamitang
sadyang mapanglarawan pa rin
kahit na tila napaglipasan na sa unang tingin:

Lahat ng iya’y mga diktadurya marikit kong kaibigan:

Maari lamang tayong mamili
sa pagitan ng sa kanila & ng sa atin.

mula sa elegy para kay Luis Oyarzun na Although I Haven’t come Prepared

Roller Coaster

Sa loob ng kalahating siglo
ang tula ay paraiso
ng taimtim na bobo.
Hanggang sa dumating ako
at nagtayo ng roller coaster.
Sumakay ka, kung gusto mo.
Hindi ko kasalanan kung bumaba kang
nagdurugo ang ilong at bibig.

mula sa Antipoems: New and Selected (1985)

Walang Rebulto ng Sinomang Pangulo ang Makaliligtas

Mula sa mga di-nagkakamaling kalapati
Sabi nga noon ni Clara Sandoval:

Alam na alam ng mga kalapating iyan ang kanilang ginagawa.

mula sa Antipoems: How to Look Better and Feel Great

Litanya ng Munting Burgis

Kung nais mong mapunta sa langit
ng munting burgis, dapat mong tahakin
ang daan ng ‘Art for Art’s sake
at lumunok ng maraming laway:
ang paninikluhod ay halos walang humpay

Listahan ng mga dapat mong matutunang gawin:

Masining na itali ang iyong necktie
Ipuslit ang iyong kard sa mga tamang tao
Magpakintab ng makikintab nang sapatos
Konsultahin ang salamin sa dingding
(Harapan at side view)
Lumagok ng isang tagay ng brandy
Pag-ibahin ang viola sa violin
Magpaunlak ng panauhin nang naka-pantulog
Pigilan ang pagbagsak ng iyong buhok
At lumunok ng maraming laway.

Mabuting nasa iyong kit na ang lahat.
Kung ang misis ay mahulog sa iba
Minumungkahi namin ang mga sumusunod:
Mag-ahit gamit ang razor blade
Hangaan ang Kagandahan ng Kalikasan
Maglukot ng isang pirasong papel
Magkaroon ng mahabang usapan sa telepono
Itira ang darts mula sa popgun
Linisin ang kuko gamit ang mga ngipin
At lumunok ng maraming laway.

Kung nais niyang sumikat sa mga pagdiriwang
Ang munting burgis
Ay dapat matutong lumakad sa apat na paa
Kung paanong ngumiti at umatsing nang sabay
Sumuyaw sa bingit ng kawalan
Sambahin ang mga ari ng kantutan
Hubdan ang sarili sa harap ng salamin
Gahasain ang rosas gamit ang lapis
At lumunok ng tone-toneladang laway.

At pagkatapos nitong lahat itanong na rin natin:
Si Hesu Kristo ba’y munting burgis?

Gaya ng ating namalas, kung nais mong maabot
Ang langit ng munting burgis,
Ikaw dapay ay isang matagumpay na sirkero:
Para makarating sa langit,
Ikaw dapat ay isang kahanga-hangang sirkero.

At gaano kawasto siyang tunay na artista
sa nakalilibang na pamumuksa sa mga surot!

Upang makakawala sa malupit na pag-ikot
Minumungkahi namin ang madaskol na pagkilos:

Lumitaw at maglaho
Maglakad habang lumilipad ang kamalayan
Sumaway sa ibabaw ng mga guho
Magduyan ng lolo sa iyong mga braso
Habang nakatitig sa kaniyang mga mata
Itanong ang oras sa taong mamamatay na
Dumura sa iyong palad
Pumunta sa mga sunog nang naka-Americana
Sumugod sa prusisyon ng patay
Tumira ng higit sa babae
Alisin ang takip ng nitso upang makita
Kung sila’y nagpapalago ng mga puno doon
At tumawid mula sa isang bangketa tungo sa kabila
Nang walang paki kung kailan at bakit
…para lang masabi
…kalakip ang kaniyang artistahing bigote
…kalakip ang bilis ng isip…

mula sa Antipoems: New and Selected

Self-portrait

Pakinggan ninyo, tol,
itong nginatngat na dila:
Nagtuturo ako sa isang malabong paaralan,
Nawalan ako ng boses kabibigay ng mga aral
(Kung sa bagay o kung sa wala
naglaan ako ng 40 oras kada linggo.)
Anong palagay mo sa aking gulanit na mukha?
Tiyak na ang makita ako’y nakalulungkot!
At anong masasabi mo sa ilong kong nabubulok
dala ng alikabok ng nagbabalakubak na chalk.
At sa usapin ng aking mga mata, sa tatlong metro
ay hindi ko na makilala ang sarili kong ina.
Ano ang susunod sa akin? Wala!
Winasak ko ang sarili kabibigay ng mga aral:
ang pangit na ilaw, ang araw,
ang kahabag-habag na nakalalasong buwan.

Lahat ng ‘to, para sa ano!
Para walang-kapatawarang magka-tinapay,
makapal gaya ng pagmumukha ng burges
at taglay ang amoy at lasa ng dugo.
Bakit ba tayo isinilang bilang tao
kung maglalaho tayong parang mga hayop!
Dala ng labis na pagtatrabaho, minsan
nakakakita ako ng mga kakaibang hugis sa hangin,
nakakarinig ako ng mga salitang hibang,
halakhak, mga usapang halang.
Masdan ang  mga kamay na ito
at itong mga kukong kasimputi ng multo,
ang iilang buhok na nalalabi,
ang mga mala-impyernong itim na kulubot!
Ano’t-ano man, ako’y tulad mo lang rin,
bata, puno ng magagandang ideya,
natulog akong nagmimina ng tanso
at nagpapakintab ng mga mukha ng diyamante;
Ngayon dinala nila ako rito
sa likod nitong asiwang podium,
minalupit ng paguulit-ulit
ng 500 oras kada linggo.

Autorretrato (Self-portrait), mula sa Poemas y antipoemas

[Marso 10-11, 2012; habang gingawan ng authorial paper ang Latin American writer na si Nicanor Parra at ang kaniyang mga kontra-tula (anti-poem); palagay ko pangit yung karamihan dito dahil di ko naman lubos na gets yung ilang bahagi nung ilang tula – gusto ko lang din talaga ng writing excercise, haha]

Tagged: , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading Pagsasa-Filipino ng mga Salin sa Ingles ng Ilang (Kontra-)Tula ni Nicanor Parra at Akdaan.

meta

%d bloggers like this: